Posty

O kalendarzu chińskim

Obraz
Obecnie Chińczycy liczą czas, stosując kalendarz gregoriański oraz umowną datę narodzin Chrystusa jako punkt odniesienia. Wyjątek stanowią jednak tradycyjne święta chińskie, które są datowane według kalendarza księżycowego. Wielu Chińczyków obchodzi też swoje urodziny według kalendarza księżycowego, choć oficjalnie w dokumentach stosuje się kalendarz gregoriański do zapisu dat urodzin. W Republice Chińskiej, czyli obecnie z grubsza rzecz biorąc na Tajwanie, jako punkt podziału er oprócz daty narodzin Chrystusa stosuję się rok powstania republiki 1 , czyli 1912. Tak więc na przykład 2007 r. n. e. to 96 rok Republiki. W starożytnych Chinach nie stosowano oczywiście naszego kalendarza, a sposobów liczenia upływu lat i datowania wydarzeń historycznych było kilka. Do najpopularniejszych należały: wykorzystanie okresu panowania władców jako punktu odniesienia oraz system tzw. Niebiańskich Pni i Ziemskich Gałęzi. W przypadku wykorzystania okresu panowania władcy, Chińczycy mieli do wykor...

Przedmowa do „Pijanego pustelnika”

Obraz
O przekładzie 1 Rym Przybliżając dziś polskiemu Czytelnikowi starożytną poezję chińską, chciałbym podkreślić, iż była to poezja zawsze rymowana 2 . W większości jednak przekładów na języki europejskie dominuje wiersz wolny (który w Chinach pojawił się dopiero w XX wieku), co może mylnie sugerować, iż starożytni Chińczycy nie znali i nie stosowali rymów. W swoich przekładach zastosowałem wiersz rymowany o prozodii polskiego wiersza metrycznego (jedenasto- lub trzynastozgłoskowca). Starałem się też zachować układ rymów, jaki występuje w oryginale (zazwyczaj ABCB, rzadziej ABAB), choć zrezygnowałem z wielokrotnego powtarzania tego samego rymu, w czym chińscy poeci tak się lubowali i stosowali nierzadko taki sam rym w całym wierszu (czyli np. ABCBDBEBFBGB). W polskiej poezji nie ma takiego zwyczaju, a poza tym wiersz z jednolitą barwą rymu byłby zbyt monotonny, dlatego też nie powtarzam tego samego wygłosu wiersza więcej niż trzy razy w tym samym utworze. ...

Trzy królestwa (opowieść)

Obraz
napisał prozą Luo Guanzhong (羅貫中) przełożył wierszem Jarek Zawadzki Kłębią się fale w Jangcy i na wschodzie giną; Dzielni bohaterowie przemkną jak te wody. Nie masz z klęsk czy ze zwycięstw zysku ani szkody. A te góry zielone tak, jak dawniej stoją, Czerwienią się na niebie wciąż słońca zachody. Rybak i zbieracz chrustu na ostrowie siedzą; Spowszedniał im wiatr wiosną i księżyc jesienią. Niefiltrowaną wódkę dwaj starcy docenią. Radośnie popijając ze wspólnego dzbana, Ileż wielkich wydarzeń na żarty zamienią? Księga pierwsza Trzech śmiałków zawiązuje przymierze podczas biesiady w brzoskwiniowym sadzie. Dzielni mężowie zdobywają pierwsze zasługi, tłumiąc rebelię Żółtych Chust 1 . Co dawno się złączyło, dąży do podziału, A co długo rozbite, scala się pomału. Kiedy to przed wiekami nad własną mogiłą Królestwo Zhou 2 już długo pochylone było, Siedem państw się ścierało 3 , aż do wielkiej klęski, Gdy je wszystkie pokonał władca Qin zwycięsk...

Poezja naukowa

Obraz
Henri de la Ville Mirmont Przekład: Jarek Zawadzki Nauka i poezja to dwa zjawiska, które trudno pogodzić. Od czasów Lukrecjusza nie było poety, który potrafiłby je połączyć. Jedno unicestwia drugie, a wiersz staje się albo banalny, albo nieznośnie ciężki. Niezliczone poematy dydaktyczne, którymi początek tego stulecia 1 zdążył nas znużyć, nie są w stanie podważyć tej opinii. Autor Skamielin jest, o ile mi wiadomo, jedynym człowiekiem po Lukrecjuszu (a przed Sullym Prudhomme’em), który sprostał temu trudnemu zadaniu. Louis Bouilhet, Skamieliny ebook i papier Théophile Gautier nazywał jego dzieło „być może najtrudniejszym, jakiego podjął się kiedykolwiek poeta”. Gustave Flaubert widział w nim „Jedyny poemat naukowy w całej literaturze francuskiej, który pozostaje zarazem prawdziwą poezją”. Cóż można dodać do tej podwójnej pochwały, która nie wymaga żadnego uzupełnienia? Poemat Skamieliny to krótki epos, liczący 776 2 wersów, w którym Bo...

„Polska” – sonet Alfreda Tennysona

Obraz
Jak długo, wielki Boże, pod butem swołoczy Ostatniej i najgorszej będą duch i ciało Deptane? Serce Polski bić wciąż nie przestało, Mimo że krew jej święta bruzdy w polu broczy, A w każdym z miast spalonych lud, unosząc oczy, Woła do Ciebie, abyś potęgę zuchwałą Barbarzyńców ze Wschodu wstrzymał, nim nawałą Po nowe berło z granic rozległych wykroczy; Woła do Ciebie: „Panie, jakże to być może? Jak długo srogi Moskal będzie władzą swoją Ciemiężył te rejony?”. Przebacz, żeśmy sami Drwili, gdy ją rozdarto, sprawiedliwy Boże; Przebacz, że nie wspieramy tych, co słusznie stoją W sprawie, którą krwistymi trzeba płakać łzami. Przekład: Jarek Zawadzki   Poland How long, O God, shall men be ridden down, And trampled under by the last and least Of men? The heart of Poland hath not ceased To quiver, tho’ her sacred blood doth drown The fields; and out of every smouldering town Cries to Thee, lest brute Power be increased, Till that o’ergrown Barbarian in the East Transgress his ...

William Shakespeare „Sonet 130”

Obraz
Oczy ma nie jak słońca moja ukochana; Koral głębszą czerwienią od jej ust się szczyci; Jeżeli śnieg jest biały, to jej pierś bułana; Jeśli włos to nić, czarne ma na głowie nici. Adamaszkowe białe i czerwone róże Widziałem, lecz róż takich nie ma na jej twarzy. Czasem więcej rozkoszy jest w kadzidła chmurze, Niż się w oddechu mojej ukochanej zdarzy. Uwielbiam, kiedy mówi, choć wiem doskonale: W porównaniu z muzyką to przyjemność skąpa. Nie wiem, jak się boginie przechadzają, ale Kiedy ta moja chodzi, to po ziemi stąpa. A jednak, Bóg mi świadkiem, tak jest wyjątkowa, Jak każda, którą mylnie porównały słowa. Przekład: Jarek Zawadzki    My mistress' eyes are nothing like the sun; Coral is far more red, than her lips red: If snow be white, why then her breasts are dun; If hairs be wires, black wires grow on her head. I have seen roses damasked, red and white, But no such roses see I in her cheeks; And in some perfumes is there more delight Than in the breath that from my mistress r...

Pieśń o żalu nieustającym

Obraz
Pieśń o żalu nieustającym Li Bai (701–762)  Cesarz piękności pragnął, co do szału budzi. Długie lata panował ― na próżno się trudził. W rodzinie Yangów właśnie dojrzała dziewczyna, W żeńskich chowana komnatach z dala od ludzi. Uroda oczekiwania stawia przed kobietą. Wezwano ją na służbę u Cesarza boku. Uśmiech, oczy spuszczone ― umiała uwodzić. Inne nie potrafiły dotrzymać jej kroku. Rankiem, wprawdzie wiosennym, lecz szron lśnił na trawie. Obmyto ją dokładnie w wód gorących stawie. Służki podpierały jej piękne, wiotkie ciało. Wtedy raz pierwszy Cesarz spojrzał nań łaskawie. Twarz lśni, we włosach perły różnego koloru. Pod baldachimem ciepło każdego wieczoru. Noc wiosną taka krótka, śpią więc do południa, A Cesarz zaniedbuje ranne sesje Dworu. Jest z nim w chwilach radości, przy uczcie, w podróży. I w każdą noc wiosenną oddanie mu służy. Konkubin w pałacu trzy tysiące bez mała, Miłość trzech tysięcy dla jej poświęcił ciała. Na bóstwo się stroiła dlań w złotej komnacie Ten pijany wp...

Formularz kontaktowy

Nazwa

E-mail *

Wiadomość *